Ακίνητα του Πανεπιστημίου Αθηνών μετατρέπονται σε φοιτητικές και κοινωνικές κατοικίες

Ο Νίκος Θωμαΐδης, Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του (ΕΑΔΠΠΑ), μίλησε στη Ναυτεμπορική TV για το σχέδιο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του ΕΚΠΑ, με στόχο τη μετατροπή ακινήτων σε φοιτητικές και κοινωνικές κατοικίες.

Στη συνέντευξή του ανέλυσε το εύρος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του χαρτοφυλακίου του Πανεπιστημίου, τη διάκριση μεταξύ ίδιας περιουσίας και κληροδοτημάτων, καθώς και το σύνθετο θεσμικό πλαίσιο που διέπει την αξιοποίησή τους. Τόνισε ότι το σχέδιο απαντά σε ένα οξύ στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τόσο οι φοιτητές από την περιφέρεια όσο και οι διεθνείς φοιτητές, συνδέοντας τη φοιτητική στέγαση με τη στρατηγική διεθνοποίησης του ΕΚΠΑ.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αξιοποίηση εμβληματικών κτιρίων μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων, στη σημασία των εσόδων από την πανεπιστημιακή περιουσία για τη στήριξη των υποτροφιών, της έρευνας και της λειτουργίας του Ιδρύματος, καθώς και στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, με ορίζοντα το 2027 για την υποδοχή των πρώτων φοιτητών σε νέες ή αναβαθμισμένες υποδομές.

Θέμα: Ακίνητα του Πανεπιστημίου Αθηνών μετατρέπονται σε φοιτητικές και κοινωνικές κατοικίες

---

Ερώτηση:
Ποιο είναι το σχέδιο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του ΕΚΠΑ και πώς εντάσσεται στο συνολικό χαρτοφυλάκιο του Πανεπιστημίου;

Ν. Θωμαΐδης:
Καταρχάς, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία να παρουσιάσουμε αυτό το σχέδιο.
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι από τα Ιδρύματα που έχουν την ιδιαίτερη τύχη να διαθέτουν σημαντική ακίνητη περιουσία, αποτέλεσμα τόσο κληροδοτημάτων όσο και ίδιας περιουσίας.

Συγκεκριμένα, το Πανεπιστήμιο διαθέτει περισσότερα από 110 κληροδοτήματα, τα οποία περιλαμβάνουν περίπου 120 ακίνητα, ενώ παράλληλα διαθέτει και ιδιόκτητα ακίνητα. Πέρα από εκείνα που στεγάζουν φοιτητικές υπηρεσίες, διοικητικές δομές και τη διοίκηση, υπάρχει και ένα σημαντικό απόθεμα ακινήτων με δυνατότητα αξιοποίησης.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα μεγάλο χαρτοφυλάκιο ακινήτων, το οποίο αξιοποιείται πάντοτε εντός της νομοθετικής ομπρέλας του ελληνικού κράτους.

---

Ερώτηση:
Γιατί αυτή η περιουσία παρέμεινε ανενεργή επί δεκαετίες;

Ν. Θωμαΐδης:
Τις προηγούμενες δεκαετίες δεν υπήρχαν τόσο πιεστικά προβλήματα, ούτε η αντίστοιχη νοοτροπία. Οι διαδικασίες κινούνταν αργά και οι ανάγκες ήταν διαφορετικές.

Μετά τη δεκαετία του 2000 και ιδίως μετά την οικονομική κρίση, τα δεδομένα άλλαξαν. Το 2019, αναλαμβάνοντας την προεδρία της ΕΑΔΠΠΑ, προχωρήσαμε για πρώτη φορά σε συστηματική χαρτογράφηση και ψηφιοποίηση της περιουσίας. Από τον Σεπτέμβριο του 2023, με τη νέα διοίκηση του Πανεπιστημίου και τον Πρύτανη, υπήρξε ξεκάθαρη απόφαση να επιταχυνθεί αυτή η διαδικασία.

Το σύνολο του χαρτοφυλακίου μεταφέρθηκε στην Εταιρεία Αξιοποίησης και έτσι καταρτίστηκε ένα συγκροτημένο σχέδιο ταχείας υλοποίησης, σε ένα περιβάλλον αγοράς που πλέον παρουσιάζει αυξημένη ζήτηση.

---

Ερώτηση:
Ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες ακινήτων και τα θεσμικά εμπόδια;

Ν. Θωμαΐδης:
Τα ακίνητα χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: την ίδια περιουσία του Πανεπιστημίου και τα κληροδοτήματα.

Η ίδια περιουσία μπορεί να αξιοποιηθεί πιο γρήγορα, πάντα υπό τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Τα κληροδοτήματα, όμως, διέπονται από πιο σύνθετο νομοθετικό πλαίσιο, με πολλαπλά επίπεδα εγκρίσεων και με βασική προϋπόθεση την τήρηση του σκοπού του διαθέτη.

Πολλά κληροδοτήματα έχουν διατυπωθεί πριν από 100 ή και περισσότερα χρόνια. Οι ανάγκες αλλάζουν και απαιτείται θεσμική ευελιξία ώστε να ερμηνεύεται ο σκοπός τους στο πνεύμα της αρχικής βούλησης. Πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις για τις σχολάζουσες περιουσίες εκτιμούμε ότι θα επιταχύνουν σημαντικά τις διαδικασίες.

---

Ερώτηση:
Πώς συνδέεται το σχέδιο με τη φοιτητική και κοινωνική κατοικία;

Ν. Θωμαΐδης:
Βασικός στόχος του σχεδίου είναι η ανάπτυξη φοιτητικών και κοινωνικών κατοικιών. Υπάρχουν μεγάλα ακίνητα που μπορούν να φιλοξενήσουν σημαντικό αριθμό φοιτητών, αλλά και διαμερίσματα διάσπαρτα σε διάφορες περιοχές.

Το στεγαστικό πρόβλημα στην Αθήνα πλήττει έντονα τόσο τους φοιτητές από το εξωτερικό όσο και εκείνους από την περιφέρεια. Τα τελευταία χρόνια λειτουργεί αποτρεπτικά ακόμη και για τη συμμετοχή σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα.

Γι’ αυτό εξετάζουμε την ενιαία διαχείριση διαμερισμάτων μέσω σύγχρονου facility management, ώστε να αξιοποιούνται προς όφελος των φοιτητών από την επαρχία, ενώ παράλληλα παραμένει αναγκαία η ανέγερση νέων φοιτητικών εστιών.

---

Ερώτηση:
Πώς συνδέεται αυτό με τη διεθνοποίηση του ΕΚΠΑ;

Ν. Θωμαΐδης:
Το ΕΚΠΑ πρωτοστατεί στη διεθνοποίηση. Έχουμε ήδη αναπτύξει μεγάλες διεθνείς συνεργασίες, όπως το κοινό μεταπτυχιακό πρόγραμμα με το Yale. Είναι προφανές ότι οι φοιτητές που έρχονται από κορυφαία πανεπιστήμια δεν μπορούν να στεγαστούν με προσωρινές λύσεις.

Όταν ανοίγουμε τις πόρτες μας στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα, οφείλουμε να διαθέτουμε υποδομές ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Η φοιτητική στέγαση αποτελεί βασικό πυλώνα αυτής της στρατηγικής.

---

Ερώτηση:
Τι γίνεται με τα εμβληματικά κτίρια του Πανεπιστημίου;

Ν. Θωμαΐδης:
Για τα εμβληματικά κτίρια έχει ήδη καταρτιστεί ολοκληρωμένο πλάνο αξιοποίησης μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων. Στο κέντρο της Αθήνας, το ακίνητο της Πανεπιστημίου 53 (παλαιό ξενοδοχείο Majestic, κληροδότημα Παπαδάκη) βρίσκεται στη φάση ολοκλήρωσης του διαγωνισμού, ενώ αντίστοιχες διαδικασίες εξελίσσονται στην Πατησίων και στον Πειραιά.

Στόχος μας δεν είναι μόνο η αξιοποίηση, αλλά και η διάσωση αυτών των ιστορικών κτιρίων, προς όφελος των κληροδοτημάτων και των υποτρόφων, καθώς τα περισσότερα κληροδοτήματα αποσκοπούν στη χορήγηση υποτροφιών.

---

Ερώτηση:
Πότε αναμένεται να υπάρξουν απτά αποτελέσματα;

Ν. Θωμαΐδης:
Η εκτίμησή μου είναι ότι έως το 2027 θα είμαστε έτοιμοι να υποδεχθούμε τους πρώτους φοιτητές από το εξωτερικό σε νέες ή αναβαθμισμένες υποδομές.

Θα ήθελα να τονίσω ότι το Πανεπιστήμιο δεν βασίζεται αποκλειστικά στον τακτικό κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος δεν επαρκεί. Τα έσοδα από την έρευνα και από την αξιοποίηση της περιουσίας επιστρέφουν στην εκπαίδευση, την έρευνα και τη συνολική λειτουργία του ΕΚΠΑ

Διαβάστε επίσης: Eγκαίνια της Κεντρικής Δομής Συντονισμού των Κέντρων Καινοτομίας του ΙΤΥΕ “Διόφαντος”