Μετά τα αλκοτέστ έρχονται τα ναρκοτέστ για να μπει «φρένο» στα τροχαία: Πώς θα λειτουργούν

Ο Νίκος Θωμαΐδης, Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Καθηγητής Αναλυτικής Χημείας, μίλησε στο Action 24 για την επικείμενη εφαρμογή των ναρκοτέστ στους ελέγχους οδικής ασφάλειας, μετά τα αλκοτέστ, με στόχο να μπει ουσιαστικό «φρένο» στα τροχαία ατυχήματα.

Πώς λειτουργούν τα ναρκοτέστ

Σύμφωνα με τον κ. Θωμαΐδη, στην αγορά υπάρχουν σήμερα τουλάχιστον πέντε διαφορετικές τεχνολογίες που επιτρέπουν τη σάρωση βασικών κατηγοριών ψυχοδραστικών ουσιών. Στις ουσίες αυτές περιλαμβάνονται διεγερτικά, κάνναβη, κοκαΐνη, οπιοειδή όπως ηρωίνη, μορφίνη και κωδεΐνη, αμφεταμίνες, πιθανώς μεθαμφεταμίνες, έκσταση, αλλά και βενζοδιαζεπίνες.
Ορισμένα συστήματα εξετάζουν τις ουσίες ξεχωριστά, ενώ άλλα τις εντάσσουν στο ίδιο πάνελ. Υπάρχουν επίσης πιο εξειδικευμένα και ακριβότερα τεστ που μπορούν να ανιχνεύσουν και συνθετικές ή νέες ψυχοδραστικές ουσίες.

Η ανίχνευση γίνεται μέσω σάλιου, με μη παρεμβατική δειγματοληψία. Λαμβάνεται μικρή ποσότητα σάλιου με μπατονέτα και στη συνέχεια πραγματοποιείται χρωματοτεστ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα πάνελ αυτά μπορούν να ανιχνεύσουν χρήση ακόμη και έως 48 ώρες πριν.

Παράγοντες που επηρεάζουν το αποτέλεσμα

Ο καθηγητής ξεκαθάρισε ότι το αποτέλεσμα δεν είναι ίδιο για όλους. Η ανίχνευση εξαρτάται από τη δόση, τη συχνότητα χρήσης, το προσωπικό προφίλ και τη φυσιολογία του κάθε ατόμου, καθώς και από τη γενικότερη κατάσταση του εξεταζόμενου. Δεν πρόκειται, επομένως, για μια οριζόντια διαδικασία που αποδίδει το ίδιο αποτέλεσμα σε όλους.

Σε ερώτηση για το αν τα τεστ λειτουργούν με λογική αντίστοιχη του αλκοόλ, δηλαδή με συγκεκριμένα όρια ποσότητας, ο κ. Θωμαΐδης απάντησε ότι αυτό δεν ισχύει. Τα ναρκοτέστ είναι τεστ σάρωσης (screening tests) και όχι ποσοτικής μέτρησης.

Χρήση, ποσότητα και συχνότητα

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι δεν ισχύει το απλοϊκό σχήμα «κάπνισε ή δεν κάπνισε». Όπως εξήγησε, η ποσότητα, η συχνότητα και η χρήση παίζουν καθοριστικό ρόλο. Μπορεί κάποιος, είτε λόγω μικρής ποσότητας είτε λόγω της φυσιολογίας του, να εμφανιστεί αρνητικός στο τεστ, παρότι έχει κάνει πρόσφατη χρήση. Για τον λόγο αυτό, η ποσότητα είναι κρίσιμος παράγοντας στην ανίχνευση.

Ψευδώς θετικά και νομικές συνέπειες

Ο κ. Θωμαΐδης ανέφερε ότι ορισμένα τεστ μπορεί να δώσουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα, αν και οι καλύτερες τεχνολογίες που προμηθεύονται οι αρχές έχουν χαμηλό ποσοστό τέτοιων σφαλμάτων. Τόνισε, ωστόσο, ότι ένα θετικό αποτέλεσμα στον δρόμο από δείγμα σάλιου δεν σημαίνει αυτομάτως νομική κύρωση.

Απαιτείται επιβεβαίωση με επικυρωμένες μεθοδολογίες υψηλής τεχνολογίας σε εξειδικευμένα τοξικολογικά εργαστήρια. Μόνο εφόσον το αποτέλεσμα επιβεβαιωθεί εργαστηριακά, προκύπτουν κυρώσεις.

Αποτρεπτικός χαρακτήρας και ανάγκη θεσμικού πλαισίου

Ο καθηγητής σημείωσε ότι τα ναρκοτέστ λειτουργούν και αποτρεπτικά. Η εφαρμογή τους αναμένεται να κάνει τους οδηγούς να το σκέφτονται δύο φορές πριν από τη χρήση, γνωρίζοντας ότι μπορεί να οδηγηθούν σε περαιτέρω έλεγχο και επιβεβαιωτικές εξετάσεις, αντίστοιχα με ό,τι ισχύει και στο αλκοόλ.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι ουσίες αυτές είναι παράνομες στη χώρα, σε αντίθεση με το αλκοόλ. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται σαφής νομοθετική ρύθμιση που θα καθορίζει τη διαδικασία, τα δικαιώματα του ελεγχόμενου και τη μετάβαση από τον έλεγχο στον δρόμο στον εργαστηριακό έλεγχο.

Διαβάστε επίσης: MERCOSUR: ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥΣ