Νίκος Θωμαΐδης στο Action 24:Έρευνα αποκαλύπτει εκτεταμένη νοθεία σε ελληνικά γιαούρτια & τυριά

Σε συνέντευξή του στο Action 24, με αφορμή την έρευνα που αποκαλύπτει εκτεταμένη νοθεία σε ελληνικά γιαούρτια και τυριά, ο Καθηγητής Αναλυτικής Χημείας και Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, τόνισε ότι το ζήτημα δεν αφορά την ασφάλεια των τροφίμων αλλά την αυθεντικότητα και τη νοθεία των προϊόντων, που πλήττει άμεσα την εγχώρια παραγωγή και παραπλανεί τον καταναλωτή. Υπογράμμισε ότι, παρότι από το 2017 υπάρχει ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο που απαιτεί εργαστηριακά ελέγξιμα στοιχεία στις ετικέτες, οι επίσημοι έλεγχοι εξακολουθούν να βασίζονται σε χρονοβόρες και λιγότερο αξιόπιστες μεθόδους, την ώρα που η επιστημονική κοινότητα έχει αναπτύξει ταχείες, σύγχρονες τεχνικές – με βάση πρωτεΐνες, λιπίδια και DNA – ικανές να ανιχνεύουν τη νοθεία μέσα σε λίγα λεπτά. Ο κ. Θωμαΐδης επισήμανε ότι τα σοβαρότερα ευρήματα εντοπίζονται κυρίως στα γιαούρτια, όπου διαπιστώθηκε εκτεταμένη νοθεία, επιβεβαιωμένη με σύγχρονες αναλυτικές μεθόδους, αναδεικνύοντας την ανάγκη ενίσχυσης των επιστημονικών ελέγχων προς όφελος των παραγωγών και της διαφάνειας στην αγορά.

Αναλυτικά η συνέντευξη:

«Από το 2017 υπάρχει ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία έχει ενσωματωθεί και στην ελληνική έννομη τάξη και προβλέπει ότι όσα αναγράφονται στην ετικέτα ενός προϊόντος οφείλουν να είναι επιστημονικά και εργαστηριακά ελέγξιμα. Στο πλαίσιο αυτό, λειτουργεί σήμερα ένα Ευρωπαϊκό Κέντρο Αυθεντικότητας στο Βέλγιο, το οποίο αναπτύσσει μεθοδολογίες που προορίζονται να εφαρμοστούν στα κράτη-μέλη.

Στην Ελλάδα, ωστόσο, εδώ και πολλά χρόνια έχουμε αναπτύξει προηγμένες μεθοδολογίες για προϊόντα που χαρακτηρίζουμε εθνικής προτεραιότητας. Ανάμεσά τους βρίσκονται η φέτα και συνολικά τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Γνωρίζουμε, τόσο από εκπροσώπους της βιομηχανίας όσο και από τον αγροτοκτηνοτροφικό κόσμο, το σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η εγχώρια παραγωγή, η οποία είναι κρίσιμη για τη χώρα. Η παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος και των προϊόντων του πιέζεται έντονα, αφενός από τις εισαγωγές και τις λεγόμενες «ελληνοποιήσεις» και αφετέρου από φαινόμενα νοθείας.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση γνωρίζει πολύ καλά το ζήτημα της νοθείας και το πόσο εκτεταμένο είναι σε αρκετά κράτη-μέλη. Από την πλευρά μας, τα τελευταία 5–6 χρόνια έχουμε αναπτύξει ταχείες και αξιόπιστες μεθοδολογίες, οι οποίες μας επιτρέπουν μέσα σε περίπου 30 λεπτά, είτε με βάση τις πρωτεΐνες, είτε τα λιπίδια, είτε το DNA, να πραγματοποιούμε γρήγορο screening και σάρωση μεγάλου αριθμού δειγμάτων.

Εδώ είναι κρίσιμο να ξεκαθαρίσουμε κάτι: δεν μιλάμε για ζήτημα επικινδυνότητας τροφίμων, ώστε να εμπλέκεται ο ΕΦΕΤ με όρους δημόσιας υγείας. Μιλάμε ξεκάθαρα για ζήτημα νοθείας και παραπλάνησης του καταναλωτή. Οι μέθοδοι υπάρχουν και γνωρίζουμε πολύ καλά πώς εντοπίζονται εκείνοι που επιχειρούν να διαθέσουν στην αγορά προϊόντα ως «φέτα», ενώ δεν πληρούν τις προδιαγραφές.

Η επιστημονική κοινότητα έχει πλέον αναπτύξει απλές, γρήγορες και αξιόπιστες τεχνικές, που επιτρέπουν μέσα σε μισή ώρα τον έλεγχο πολλών δειγμάτων. Την ίδια στιγμή, όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι επίσημες αρχές εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως σε μεθόδους ηλεκτροφόρησης, οι οποίες δεν έχουν ούτε την απαιτούμενη ευαισθησία ούτε την αναγκαία ειδικότητα και χρειάζονται έως και τρεις ημέρες για να δώσουν αποτέλεσμα. Παράλληλα, ο έλεγχος του γάλακτος εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να γίνεται με όρους logistics: τιμολόγια, ισοζύγια μάζας και διοικητικούς ελέγχους, και όχι με σύγχρονες αναλυτικές τεχνικές.

Όσον αφορά τα αποτελέσματα των ελέγχων, χρειάζεται μια διευκρίνιση. Τα δείγματα φέτας που εξετάστηκαν δεν περιείχαν κατσικίσιο γάλα σε ορισμένες περιπτώσεις. Αυτό, όμως, δεν είναι παράνομο, καθώς η προδιαγραφή της φέτας ΠΟΠ επιτρέπει ποσοστό κατσικίσιου γάλακτος από 0% έως 30%. Συνεπώς, μπορεί ένα προϊόν να είναι 100% πρόβειο και να είναι νόμιμο. Ωστόσο, αυτό επηρεάζει σαφώς τη γεύση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά.

Η φέτα που παράγεται στην Ελλάδα, ακόμη και από πιστοποιημένους παραγωγούς, δεν ήταν το βασικό πρόβλημα. Το σοβαρό ζήτημα εντοπίστηκε κυρίως στα γιαούρτια, όπου διαπιστώθηκε εκτεταμένη νοθεία, κάτι που επιβεβαιώθηκε τόσο με αναλύσεις DNA όσο και με πρωτεϊνικές μεθόδους».

Διαβάστε επίσης: Μετά τα αλκοτέστ έρχονται τα ναρκοτέστ για να μπει «φρένο» στα τροχαία: Πώς θα λειτουργούν