Ο Καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΑΔΠΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, μίλησε στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ και στην εκπομπή «Αταίριαστοι» για τη σημασία της ανάλυσης των αστικών λυμάτων ως εργαλείου αποτύπωσης κοινωνικών συνηθειών, παρακολούθησης της δημόσιας υγείας και έγκαιρης καταγραφής κρίσιμων τάσεων που αφορούν τον πληθυσμό.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο κ. Θωμαΐδης ανέδειξε ότι τα αστικά λύματα προσφέρουν ένα μοναδικό και εξαιρετικά χρήσιμο «αποτύπωμα» της καθημερινότητας μιας πόλης. Μέσα από τη συστηματική επιστημονική παρακολούθησή τους, μπορούν να εξαχθούν πολύτιμα συμπεράσματα για την κατανάλωση ουσιών, τη χρήση φαρμάκων, τις διατροφικές συνήθειες, αλλά και την κυκλοφορία ιών και άλλων δεικτών υγείας στον πληθυσμό.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη δυνατότητα των επιστημόνων να παρακολουθούν ακόμη και καθημερινές συνήθειες, όπως η κατανάλωση ζάχαρης και συνθετικών γλυκαντικών. Όπως εξήγησε ο κ. Θωμαΐδης, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας καταγράφεται αυξημένη χρήση συνθετικών γλυκαντικών, ενώ το Σαββατοκύριακο παρατηρείται στροφή προς μεγαλύτερη κατανάλωση ζάχαρης, στοιχείο που αποτυπώνει αλλαγές στις διατροφικές συμπεριφορές και στον τρόπο ζωής των πολιτών.
Στο πεδίο των εξαρτησιογόνων ουσιών, ο κ. Θωμαΐδης επισήμανε ότι τα αστικά λύματα επιτρέπουν τη διάκριση ανάμεσα σε ουσίες που εμφανίζουν κυρίως ψυχαγωγική ή περιστασιακή χρήση και σε ουσίες που συνδέονται με σοβαρότερες μορφές εξάρτησης. Όπως τόνισε, ουσίες όπως οι αμφεταμίνες και ιδιαίτερα οι μεθαμφεταμίνες, παρότι εξακολουθούν να βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, εμφανίζουν σταθερή αύξηση από το 2010 έως σήμερα, γεγονός που καταδεικνύει μια ανησυχητική τάση για τους εξαρτημένους συνανθρώπους μας.
Αναφερόμενος στην κάνναβη, υπογράμμισε ότι πρόκειται για ουσία με ιδιαίτερα υψηλή διάδοση στην Ελλάδα. Όπως σημείωσε, η Αθήνα συγκαταλέγεται στις δέκα πρώτες πόλεις της Ευρώπης ως προς τη χρήση κάνναβης, σύμφωνα με τα δεδομένα που προκύπτουν από την ανάλυση των λυμάτων. Παρότι καταγράφεται μια σχετική αύξηση της χρήσης της τα Σαββατοκύριακα, η συνολική εικόνα δείχνει ότι η κάνναβη αποτελεί ουσία ευρείας και διαχρονικής χρήσης.
Σε ό,τι αφορά τις λεγόμενες «ουσίες διασκέδασης», ο κ. Θωμαΐδης στάθηκε κυρίως στην κοκαΐνη και στο MDMA/έκσταση. Όπως ανέφερε, σταθερά παρατηρείται αυξημένη χρήση κοκαΐνης και έκστασης κατά την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τη νυχτερινή διασκέδαση και τη λειτουργία των κέντρων ψυχαγωγίας. Ωστόσο, στην περίπτωση της κοκαΐνης, η εικόνα είναι ακόμη πιο σοβαρή, καθώς η χρήση της έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, ο κ. Θωμαΐδης σημείωσε ότι από το 2020 έως το 2025 η χρήση κοκαΐνης έχει υπερδιπλασιαστεί. Η πρώτη σαφής ανίχνευση αυξημένων επιπέδων στα λύματα καταγράφηκε τον Μάρτιο του 2020. Αρχικά, η τάση αυτή είχε συνδεθεί με την έναρξη της πανδημίας, όμως στη συνέχεια αποδείχθηκε, μέσα από αστυνομικές έρευνες και συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν τον Οκτώβριο του 2020, ότι υπήρξε ευρύτερη αλλαγή στα δίκτυα διακίνησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέφερε, η μείωση της τιμής και η ευκολότερη πρόσβαση φαίνεται ότι συνέβαλαν στην ενίσχυση της χρήσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην κατανάλωση αλκοόλ. Ο κ. Θωμαΐδης εξήγησε ότι η επιστημονική ομάδα παρακολουθεί συστηματικά το αλκοόλ ήδη από την προ πανδημίας περίοδο και ότι κατά το διάστημα από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 2021, δηλαδή κατά τη διάρκεια του δεύτερου αυστηρού lockdown, η χρήση του είχε φτάσει σχεδόν να υπερδεκαπλασιαστεί. Μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων, ωστόσο, τα επίπεδα κατανάλωσης επανήλθαν σε συνθήκες κανονικότητας. Παράλληλα, επεσήμανε ότι, σε σύγκριση με τη Βόρεια Ευρώπη και ιδιαίτερα με τις σκανδιναβικές χώρες, η συνολική κατανάλωση αλκοόλ στην Ελλάδα παραμένει σε σχετικά μέτρια επίπεδα.
Ο κ. Θωμαΐδης υπογράμμισε ότι η ανάλυση των αστικών λυμάτων δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό ή εργαστηριακό εργαλείο, αλλά ένα πολύτιμο μέσο για την κατανόηση των εξελίξεων στη δημόσια υγεία και στην κοινωνική συμπεριφορά. Μέσα από τη συνεχή καταγραφή και την επιστημονική επεξεργασία των δεδομένων, προσφέρεται η δυνατότητα στις αρμόδιες αρχές και στην επιστημονική κοινότητα να εντοπίζουν έγκαιρα μεταβολές, να αξιολογούν τάσεις και να σχεδιάζουν πιο στοχευμένες παρεμβάσεις πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας.
Διαβάστε επίσης: «Chroming»: Ένα ακόμη challenge στο Tik Tok που στοιχίζει ζωές
![shutterstock_1172902264 (3) [Converted]-02](https://nikosthomaidis.gr/wp-content/uploads/elementor/thumbs/shutterstock_1172902264-3-Converted-02-qpb8c2l6xwc9o5bqcx5w2wojl7hijuqa8i81xz3rhk.png "shutterstock_1172902264 (3) [Converted]-02")